صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)

280

معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)

حديثى است كه در الدر المنثور منسوب به سلمان فارسى است ، كه مىگويد : پيامبر ( ص ) فرمود : « خداوند صد رحمت همراه با خلقت آسمانها و زمين آفريد و هر رحمت آن طبقاتى بين آسمانها و زمين هستند ؛ و يكى از آنها را به زمين فرستاد و به واسطهء آن مردمان به هم رحم مىكنند و مادر به فرزندش مهر مىورزد و پرندگان و وحوش آب مىنوشند و مردم به زندگى مىپردازند . و در روز قيامت آن را از مردم مىگيرد و بر تقواپيشگان مىبخشد و نود و نه رحمت ديگر به آن مىافزايد ، . » و سپس اين آيه را تلاوت فرمودند : وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ « 1 » . علّامه طباطبايى دربارهء اين آيه مىگويد : « امّا فراخى رحمت و افاضهء نعمت ، از مقتضيات پروردگارى و لوازم صفت اوست ؛ هيچ موجود آفريده شده نيست ، مگر اين كه وجودش نعمت براى خودش و بسيارى غير از خودش به خاطر ارتباط اجزاى خلقت است . و هر خير و شر نزد او يا براى او يا براى او نعمت است و يا براى ديگرى ؛ مثل قدرت و ثروت و ديگر نعمتهايى كه او و ديگران از آن استفاده مىبرند ؛ و يا براى ديگرى است ، اگر براى او نقمت باشد ؛ مثل نقصها ، آفات و بلاها كه چيزى از آن متضرّر مىشود و چيزهايى از آن بهره‌مند . بنابراين ، رحمت الهى براى هر چيزى عملا گسترده است ؛ نه از حيث شأن و خاصّ مؤمن ، كافر و باشعور و بىشعور ، دنيا و آخرت نيست ، مشيّت لازمهء آن است . » يك نوع رحمت الهى عام است كه مؤمن و كافر ، باشعور و بىشعور از آن بهره‌مند مىشوند و به‌واسطهء آن در آغاز وجودشان به وجود مىآيند و روزى مىخورند و آن‌گاه در مسير وجود قرار مىگيرند تا زمانى كه در راه بقا حركت مىكنند . و رحمتى خاص كه همان بخشش گوارايى است كه خداوند در برابر ايمان و بندگى مىبخشد و بدون شك از آن مؤمنان صالح است و از زندگى پاك نورانى در دنيا و بهشت و رضوان در آخرت بهره‌مند مىشوند و كافران و گناهكاران از آن بهره‌اى ندارند . در برابر رحمت خاص ، عذاب است كه همان ناخوشى و تلخى و رنج يا ناسازگارى است كه به خاطر كفر كافران و گناه گناهكاران نصيب

--> ( 1 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 156 : و رحمتم همه چيز را فراگرفته است و به زودى ، آن را براى كسانى كه پرهيزگارى مىكنند ، مقرر مىدارم .